कुलेखानी जलाशयमा पानीको संचिती बढेको र चुहावट नियन्त्रणका कारण लोडसेडिङ कम गर्न सकिएको उहाँले बताउनु भयो । चुहावट हुने क्षेत्रमा थव विद्युत कटौती हुनेछ भने ठूला फिडरहरुमा दैनिक १३ घण्टा लोडसेडिङ हुने छ ।

शान्ति मन्त्रालयमा अपराहृन बस्ने तीन दलका शीर्ष नेताहरुको बैठकमा सेनाले सेनाको समायोजन सम्वन्धी प्रस्ताव तथा लडाकू समायोजन प्रक्रिया सुरु गर्नेबारे छलफल हुनेछ ।

कांग्रेस र एमालेले नेपाली सेनाले अघि सारेको प्रस्तावबारे असन्तुष्टि जनाएका छन् । उनीहरुले लडाकूहरुको शिविर १४ बटामा झार्ने र लडाकू समायोजन सुरु गर्ने निर्णय कार्यान्वयनमा जोड दिएका छन् ।

यस्तै बैठकमा संविधानका विवादित विषयहरु शासकीय स्वरुप, राज्य पुनःसंचरना, निर्वाचन प्रणाली लगायतमा पनि सहमतिको प्रयास हुनेछ । दलहरुबीच सहमति हुन नसक्दा संविधान लेखन प्रक्रिया प्रभावित हुँदै आएको छ ।

वैदेशिक रोजगारीका लागि कतारमा रहेका मोरङको उर्लाबारी-६ मङ्गलबारेका २४ वर्षिय जीतबहादुर दर्नाल -गोपाल)की श्रीमती भगवती उर्लाबारी-९ का दीपक नेपालीसँग पोइल गएपछि दीपकले जीतबहादुरलाई आˆनी श्रीमती सुशीलालाई लैजान चुनौती दिएपछि यो घटना भएको हो ।

घटना विवरण अनुसार डेढ वर्षअघि वैदेशिक रोजगारीका लागि जीतबहादुर कतार गएका थिए, उनकी श्रीमती भगवतीमाथि पाँच वर्षमुनिका दुई छोरीको पालनपोषणको जिम्मेवारी थियो तर शिशु अवस्थाका दुई छोरी आकृति र अंशुको हेरचाहमा मात्र उनी सीमित रहिनन्, गाउँकै युवक दीपक नेपालीसँग मन साट्न थालिन्, प्रेम गाँस्न थालिन् ।

एक्कासि जीतबहादुरकी आमाले छोरालाई कतारमा फोन सम्पर्क गरी बुहारी घरमा छैन भनेपछि जीतबहादुरले कतारबाटै सोधखोज गरे। श्रीमती भगवतीसँग सम्पर्क भयो, उनलाई लैजाने दीपकसँग पनि सम्पर्क भयो ।

दीपकले जीतबहादुरसँग उनकी श्रीमती लगेको मात्र बताएनन्, सक्छस् भने मेरी श्रीमती लैजा भनी चुनौती दिएपछि जीतबहादुर आफ्नो श्रीमती पोइल गएको चिन्ता बिर्सेर दीपककी श्रीमती फकाउने योजनामा लागे। आखिर उनी योजनामा सफल पनि भए ।

बाध्यता र चुनौतीका कारण सिर्जना भएको यो नयाँ घटनाले अहिले उर्लाबारीमा श्रीमती साटासाटको नयाँ उदाहरणका रूपमा चर्चा पाएको छ । दुवै दम्पतीले आफूहरू नयाँ दाम्पत्य जीवनबाट खुसी र सुखी रहेको प्रतिक्रिया दिइरहेका छन् भने छिमेकीहरू जीवन सफल होस् भनी शुभकामना दिइरहेका छन् ।

श्रीमती लाने व्यक्तिले सक्छस् भने मेरी श्रीमती लगेर देखा भनेर चुुनौती दिएपछि जीतबहादुरले कतारबाटै दीपककी श्रीमतीको फोन नम्बर खोज्न थाले । कतारबाट आफन्तहरूसँग फोन सम्पर्क गरी उनको नाम र फोन नम्बर फेला पारेपछि जीतबहादुरले सुशीलालाई फोन गरे ।

मोबाइल, आइप्याडलगायत सूचना प्रविधिका उपकरणमा राखिएका सुविधाहरु एप्लिकेसन हुन् । ती सुविधा चलाउन आइकनहरु राखिएका छन् । ती आइकनमार्फत एप्लिकेसन चलाउन सकिन्छ । डियरवाकले अमेरिकाका स्वास्थ्य संस्थाका निम्ति आवश्यक सबै प्रकारका सफ्टवेयर बनाएर दुई वर्षदेखि निर्यात गर्दै आएको छ । पछिल्लो समय आइप्याडमा चल्ने एप्लिकेसन अमेरिकाबाट माग भएर आएपछि नेपालमै बनाएर पठाइरहेको राईले बताए ।

डियरवाकले अमेरिकाको बोस्टनमा समेत कार्यालय राखेर सफ्टवेयर निर्यात गरिरहेको छ । कतिपय कम्पनीहरुले कोठामा केही कम्प्युटर राखेर समेत सफ्टवेयरहरु बनाइरहेका छन् । यस्ता कम्पनीले अमेरिका र युरोपका ठूला सूचना प्राविधिक कम्पनीका लागि एप्लिकेसनहरु बनाइरहेका छन् । सामसुङ मोबाइलले पनि आफ्नो सेटमा नेपाली संस्करण राख्ने काम सुरु गरिसकेको छ । सामसुङको सेटमा अहिले अंग्रेजीमा देखिने विभिन्न एप्लिकेसन नेपालीमै चलाउन सक्ने बनाउन काम सुरु भइसकेको यसको काममा संलग्न नेपाली प्राविधिक प्रदीप न्यौपानेले बताए ।

कम्प्युटर र मोबाइलमा प्रयोग भएका लाखौं एप्लिकेसनमध्ये केही नेपालमै बनेका हुन् । तर नेपालमै बनेको भनेर धेरैलाई जानकारी छैन । ‘कम्पनीसँग भएको सम्झौताअनुसार कतिपय कुराहरु सार्वजनिक गर्न नपाउने गरी सम्झौता भएको हुन्छ’, राईले भने ।

तर, उनीहरुको हर्षमा पानी खन्याउँदै, भारतले दश दिन पनि नवित्दै ज्ञानेन्द्रको भ्रमणलाई ओझेलमा पार्नेगरि प्रमुख दलका ठूला नेताहरुलाई दिल्ली बोलाएको छ ।

भारतको बिशेष निम्तोमा फागुन १५ गतेदेखि १७ गतेसम्म माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड, एमाले बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल र नेपाली कांग्रेसका नेता बिमलेन्द्र निधि भारत भ्रमणमा जान लागेका छन् ।

भारतको लामो भ्रमणपछि पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र नेपाल फर्किएलगत्तै हुन लागेको यो भ्रमणले अहिलेको सत्ता राजनीतिमात्र हैन शान्ति प्रकृया र संबिधान निर्माणमा समेत प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ ।

सेमिनारका नाममा हुन लागेको आसन्न भ्रमणमा नेपाली नेताहरुले भारतका सवैजसो महत्वपूर्ण नेताहरुसँग भेट गर्नेछन् । कांग्रेस नेतृ सोनिया गान्धी, प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंह, बिदेश बिभाग हेर्ने करण सिंह, जनता दलका नेता लालकृष्ण आडवाणी लगायतले नेपालका राजनीतिक दलका नेतासँग भेटेर धारणा बनाउने छन् ।

हाल बेलायतमा बसाई सरेकामध्ये कतिपय नेपालीका पुरानो डेरामा वैंक तथा कलेक्सन एजेन्सीका पत्रको चाङ लाग्ने गरेको छ । पुरानाका कारण नयाँ डेरावाल हैरान छन, बेला न कुबेलाको कलेक्सन एजेन्टको ढोका ढकढकाईबाट ।

यसरी ऋण खाएर नतिरी टाप कस्नेहरुमा त्यहाँ बस्ने आम नेपालीमात्र हैन नेपाली नियोगमा कार्यरत कर्मचारी पनि रहेको खुलेको छ । यसअघि हङकङमा कार्यवाहक महाबाणिज्यदूत रहेका हेमलाल भट्टराईले स्थानीय वैंकको ऋण नतिर्दा अहिलेका महाबाणिज्यदूत उपाध्याय-माधवकुमार नेपालका भाई) अप्ठेरोमा परेका छन् । भट्टराईले हङकङ वैंकको क्रेडिट कार्डमार्फत प्रयोग गरेको ६० हजार डलर नतिरी भागेका छन् । त्यही रकम उठाउन अहिले दूतावासमा कलेक्सन एजेन्सीको पत्र र फोन आउन थालेको छ ।

वैंक र कलेक्सन एजेन्टले हाल भट्टराई कार्यरत रहेको डेनमार्कस्थित नेपाली दूतावासमा समेत फोन गर्न थालेका छन् । ‘त्यसलाई पानीमुनी गएपनि छाडिन्न’- कलेक्सन एजेन्सीका एक एजेन्टले भने-’धुँइपत्ताल गरेर पत्ता लगाइयो, उनी डेनमार्क पुगेका रहेछन् ।’

महाबाणिज्यदूत नियुक्त हुन नसक्दा थुप्रै महिना कार्यवाहक चलाएका भट्टराई परराष्ट्र मन्त्रालयका कर्मचारी हुन् । जुवाका सौखिन भट्टराई त्यसका लागि मकाउ हप्तैपिच्छे पुग्थे । एचएसवीसी वैंकको ऋण त देखिएको उदाहरणमात्र हो । उनले स्थानीय ब्यापारीबाट लिएको धेरै ऋण पनि नतिरेको समाचारमा उल्लेख छ ।

ग्लाल्बो ल्होसारका अवसरमा सरकारले आज सार्वजनिक बिदा दिएको छ । ल्होसारका अवसरमा शेर्पा समुदायमा मानिसहरु आफन्त र साथीभाइबीच आपसमा शुभकामना आदान-प्रदान गर्नुका साथै राम्रो लगाउने र मीठो खाने गर्दछन् ।

ल्होसार आउन केही दिन बाँकी छँदैदेखि सो समुदायमा मानिसहरुले आफ्नो घर आँगन तथा टोलमा सरसफाई गर्ने गर्दछन् । त्यसो गर्नाले वर्षभरि ग्रहदशा नलाग्ने जनविश्वास रहिआएको छ । आज घर-घरमा स्वस्तिक, चन्द्र-सूर्यको चित्र कोर्ने नयाँ वर्षकोशुभकामना आदानप्रदान गर्ने, राम्रो पहिरन, मीठा परिकारले पाहुनाको स्वागत सत्कारगर्ने तथा मान्यजनबाट आशीर्वाद लिने प्रचलन रहेको छ ।

पर्वका अवसरमा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीलगायत विभिन्न राजनिक दलका नेताहरुले शुभकामना सन्देश दिनुभएको छ । शुभकामना सन्देश जारी गर्दै राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले शेर्पालगायत सम्पूर्ण नेपालीको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्नुभएको छ । ग्याल्बो ल्होसार नेपाललगायत चीन, मङ्गोलिया, बर्मा, सिक्किम र भुटानलगायत देशमा पनि मनाउने गरिन्छ ।

संविधानको धारा ६७ मा अन्तिम अदालतले नैतिक पतन देखिने फौजदारी अपारधमा कसुरदार ठकर गरे मन्त्री र सभासद पद स्वतः जाने उल्लेख छ । कानुनविदहरुका अनुसार भ्रष्टाचार, ठगी, चोरी, किर्ते र जालसाँजीलाई नैतिक पतनको कसुर मानिन्छ ।

२०१६ वैशाख ६ गते जन्मेका गुप्ता सप्तरी-२ बाट संविधानसभा सदस्य निर्वाचित भएका थिए । उनी एकपटक राज्यमन्त्री र चारपटक मन्त्री भइसकेका छन् । उनी मधेसी जनअधिकार फोरम गणतान्त्रिकका अध्यक्ष पनि हुन् । काँग्रेस राजनीतिमा रहँदा गुप्ता लामो समय कोइराला परिवारको विश्वास पात्र थिए । काँग्रेस विभाजन भएपछि भने गुप्ता शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको प्रजातान्त्रिक काँग्रेसतिर लागे ।

पार्टी एकतापछि भने उकी काँग्रेस राजनीतिमा खासै सक्रिउ भएनन् । काँग्रेसमै रहेर मधेस आन्दोलनमा सघाएका उनी संविधानसभा निर्वाचनको केही समयअघि मात्र मधेसी जनअधिकार फोरममा प्रवेश गरेर सहअध्यक्ष भए । फोरम संविधानसभाबाट चौथो शक्तिका रुपमा स्थापित भयो । विजय गच्छदार फोरमबाट बाहिरँदा पनि गुप्ता त्यहीँ रहे । पछि उनले १३ सभासद लिएर फोरम गणतान्त्रिक नामको नयाँ पार्टी खोले ।

सर्वोच्चका न्यायाधीशद्वय तर्कराज भट्ट र सुशिला कार्कीको संयुक्त इजलासले मंगलबार गुप्तालाई डेढ बर्ष कैद, ८४ लाख ९ हजार ९ सय २८ रुपैयाँ ७ पैसा जरिवाना र त्यति नै विगोको फैसला सुनाएको हो । फैसलामा भनिएको छ-’गुप्ताले ८४,०९,९२८।०७ बराबरको चलअचल सम्पत्ति गैरकानूनी रुपमा आर्जन गरि भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को १ बमोजित कसुर गरेको ठहर्दछ ।’

फैसलालगत्तै संचारमन्त्री गुप्ताले इजलाससमक्ष आत्मसमपर्ण गरेका छन् । यससँगै उनको सजाय २० प्रतिशत कम हुनेछ । अपराहृन अदालत पुगेका उनले अदालतको फैसला लगतै आत्मासमर्णको कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेका थिए । उनलाई साँझ प्रहरी ट्रकमा राखेर डिल्लीबजारस्थित सदरखोर जेलमा लगिएको छ ।

भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले २०६० सालमा उनीबिरुद्ध बिशेष अदालतमा मुद्दा दायर गरेको थियो । तर, बिशेष अदालतले प्रमाण नपुगेको भन्दै उनलाई सफाई दिएको थियो । तर अख्तियारले फेरि सर्वोच्चमा पुनरावेदन गरेको थियो ।

सर्वोच्चले गुप्ताले कार भाडा, कार विक्रि र बैंक व्याजबाट आएको भनि देखाएको सम्पत्तिलाई मान्यता दिएको छैन भने जग्गा भाडा, घर भाडा, कृषि आय र आप खेतीबाट देखाएको सम्पत्ति घटाएको छ ।

के भने गुप्ताले ?

फैसला सकिएपछि प्रहरीको घेराबन्दीमा गम्भीर मुद्रामा रहेका जेपी गुप्ताले पत्रकारहरुसित यसो भने-

पहिलो कुरा त २०/२५ वर्षदेखि म जसरी प्रेसको साथीहरुको सम्पर्कमा रहेको थिएँ । तर सर्बोर्च्चको यो फैसलाबाट मेरो स्थितिमा परिवर्तन आएको छ । अब मेरो राजनीतिक पार्टीको नेताको रुपमा अब यसरी भेटघाट हुँदैन । र म तपाईंहरु मार्फत नै मन्त्रीपरिषदबाट राजीनामाको जानकारी गराउन चाहान्छु । अदालतबाट यस्तो स्थितिमा प्रधानमन्त्रीलाई राजीनामा बुझाउन सक्दिन । त्यसकारण मिडियाबाटै प्रधानमन्त्रीजीलाई यसको जानकारी होओस् भन्ने मेरो आग्रह छ ।

यसलाई मैले संघर्षको रुपमा लिएको छु । म अदालतको फैसलाको धारा, उपधारामा जान चाहँदिन । अदालतले म माथि कति बिगो ठहरायो र कति कैद सजाय तोक्यो, त्यसमा जान चाहँदिन । यो भोलिपर्सि नेपालको अदालतको गरेको यो फैसलाको मूल्याँकन कानुनको क्षेत्रमा काम गर्ने साथीहरुले गर्नुहुनेछ । तर मैले यसलाई यो रुपमा ग्रहण गरेको छु कि मधेसी जनताको लागि मैले शुरु गरेको संघर्ष र मैले मधेसी जनताको आन्दोलनलाई विगतको समयमा मैले जसरी अगाडि बढाउने निधो गरें र आज पर्यन्त जसरी अगाडि बढाएँ, त्यसबापत मलाई दण्डित गर्ने काम भएको छ । मलाई लाग्छ, इतिहासको यो ‘क्रुसियल’ मोडमा, इतिहासको यो कठिन अवस्थामा मलाई हिजो जसरी शाही सत्ताको समयमा ०५९ सालमा मलाई प्रताडित गरेर भ्रष्टाचारको अभियोग लगाईयो र आज देशमा लोकतन्त्र आइसकेपछि त्यो भ्रष्टाचारलाई जसरी प्रमाणित गर्ने काम गरियो, यो मलाई दण्डित गर्नुभन्दा पनि मैले अगाडि बढाएको आन्दोलनलाई दण्डित गर्ने अभिप्राय हो ।

अर्को कुरा विश्वासको साथ भन्छु, मैले बढाएको यो आन्दोलन कहिलेपनि दण्डित हुने छैन । र एकडेढ वर्षको कैदले एकडेढ वर्ष मैले जेलमा बस्दाखेरी यो आन्दोलन समाप्त हुनेपनि छैन । हाम्रो मुद्दाहरुलाई कसैले दबाएर दब्नेवाला पनि छैन । म एउटा राजनीतिक व्यक्तिको रुपले म आज फैसला सुनेपछि आफैंले अदालतमा उपस्थित भएर प्रस्तुत भएको हुँ । म निस्केपछि मैले यो आन्दोलनलाई पुनः अगाडि बढाउनेछु । मेरो पार्टीको साथीहरुलाई म मधेसले भावी दिनमा भोग्ने संकटहरुको रुपमा बुझ्न म आग्रह गर्दछु ।

न्यायाधीशलाई कारवाही सिफारिस, के छ फैसलामा

यसैवीच सर्वोच्च अदालतले यसअघि गुप्तालाई सफाई दिने बिशेष अदालतका न्यायाधीशहरुलाई पनि कारवाही गर्न सिफारिस गरेको छ । गुप्ताको मुद्दामाथि सुनुवाई हुँदा न्याय सम्पादनमा गम्भीर लार्पवाही र त्रुटी देखिएको तथा प्रतिबादीलाई जसरी पनि सफाई दिने मनसायका साथ फैसला भएको ठहर गर्दै त्यसरी फैसला गर्ने न्यायाधीशमाथि कारवाही गर्न न्याय परिषद्माथि सिफारिस गरिएको छ । प्रतिबादीलाई सफाई दिने मनसायका साथ न्यायाधीशहरुले आम्दानीको दोहोरो हिसाव गरेको फैसलामा उल्लेख गरिएको छ ।

भेटमा प्रधानमन्त्री डा वावुराम भट्टराईले शान्ति प्रक्रिया, संविधान लेखन, मुलुकको पछिल्लो राजनीतिक परिपस्थितिका वारेमा राष्ट्रपतिलाई जानकारी गराउनु भएको राष्ट्रपतिको कार्यालयले जनाएको छ। भेटमा प्रधानमन्त्री भट्टराईले शान्ति प्रक्रियाको मुख्य काम माओवादी लडाकलाई सेनामा समायोजन छिट्टै गर्न दलहरुवीच सहमतिको प्रयास भइरहेको वताउनु भएको थियो ।

विहार भ्रमणपछि मंगलवार पहिलो पटक भएको भेटमा प्रधानमन्त्रीले विहार भ्रमणवारे समेत राष्ट्रपतिलाई वि्रफिङ गर्नु भएको थियो ।